Marmara Bölgesinin doğu- batı doğrultusunda peş peşe dizilmiş
çukur sistemlerinden Pamukova- İznik - Gemlik Körfezi çöküntü
alanı sırasının orta kesimindeki tektonik kökenli bir çukurun
dolması ile oluşmuş olup kabaca elips biçimindedir.
Kuzeyinde Samanlı Dağları, güneyinde Avdan Dağı vardır. 298 km2
lik yüzölçümü ile Marmara Bölgesinin en büyük gölüdür. Uzunluğu
doğu-batı doğrultusunda 32 km, en geniş yeri 11.5 km’dir. Derin
göllerden olan İznik gölünün büyük kesiminde derinlik 30 m’yi
aşar. Gölün güney kıyısının açığında kıyıya koşut olarak 13 km
boyunca uzanan bir çukur vardır. Yaklaşık 60 km genişliğindeki
bu çukurun en derin yeri 65 m’yi bulur. Gölün su yüzeyi ise
deniz yüzeyinden 85 m daha yüksektir.
Gölün
su toplama alanı 1246 km2 ’dir. Gölün yağış havzası
çok küçük olduğundan besleyici su kaynakları da o derece küçük
ve sayıca azdır. En önemli akarsuları güneyde Sölöz’de Kocadere,
kuzeybatıda Nadır kaynağı diye bilinen kaynağın beslediği
Olukdere, kuzeyde Kurudere, kuzeydoğuda Karadere ve doğuda İznik
ilçesi güneyinde Kırandere’dir. Göl bundan başka dipteki karstik
kaynaklar ve yağmur suları ile de beslenir.
Gölün
toplam toprak potansiyeli 6674 ha olup topraklarının pH’ı 7,8 -
8,5 arasındadır.
Havza
içindeki ekonomik faaliyetlerin en önemlisi tarımdır. İznik
gölünün güney sahili göl kotundan orman sınırına kadar zeytin
bahçeleri ile kaplanmış durumdadır. Gölün güney batısında Bursa-
İznik karayolundan, batısında ise Bursa- Yalova karayolundan
orman sınırlarına kadar zeytin bahçeleri devam etmektedir. Bu
arazide zeytin bahçelerinin yanı sıra, çeltik ekim sahaları,
meyve bahçeleri , bağlar ve sebze bahçeleri yer almaktadır.
Çevre
halkının gölden faydalanışı su ürünleri, sulama suyu ve sanayi
suyu temini şeklindedir. Gölde ekonomik değere haiz balık
türleri; ilik, sazan, akbalık, gördek ve yayındır. Sulama suyu
temini iki şekilde olmaktadır: DSİ sulama projeleri kanalı ile
sulama ve çiftçinin kendi imkanları ile yaptığı sulama. DSİ
projeleri ile sulanan arazi büyüklüğü 7720 ha’dır. 6235 ha daha
arazinin sulanması için planlama çalışmaları devam etmektedir.
Gölden sanayi suyu kullanımı Gemlik Körfezindeki sanayi
kuruluşları için su temini şeklinde olmaktadır ve 35 mm3
/ yıl’ dır.
İZNİK GÖLÜ’NÜN KİRLETİCİ KAYNAKLARI
DSİ Genel Müdürlüğü göl içinde belirlenen 9
gözlem noktasında ve Olukludere, Karadere ve Kocadere’de kalite
izleme çalışmaları yapılmaktadır.
·
Olukludere
Orhangazi kasabasına doğrudan sınır olan deredir. Deredeki suyun
kalitesi Yalova yolu köprüsüne gelinceye kadar temizdir. Fakat
bu noktada bağlanan Orhangazi ve civarındaki yakın
yerleşimlerinin kanalizasyonları ve Orhangazi Belediyesi
Mezbahasının atıksuları kaliteyi önemli ölçüde etkilemektedir.
·
Karadere
Bu derede tespit edilmiş olan kirlilik, zirai
mücadele ilaçlarından kaynaklanmaktadır.
·
Kocadere
Sölözden akıp göle mansab olan Kocadere, yağış havzası en büyük
olan deredir. Sölöz beldesinin kanalizasyonu buraya deşarj
edilmekte olup, Kocadere’nin suyundan yaz sezonu boyunca sulama
yapıldığından göle pek fazla su ulaşmamıştır.
|