|
1-Özel Ağaçlandırma Nedir?
Bozuk vasıflı orman alanlarında ve boş orman topraklarında,
Hazine arazilerinde, gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetindeki
alanlarda Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından onaylanan proje
doğrultusunda her türlü faydalanma ve korumanın ilgilisi
tarafından yapılan ağaçlandırmalara “özel ağaçlandırma” denir.
2-Kimler Özel Ağaçlandırma Yapabilir?
Köy Tüzel Kişilikleri,
Belde, İlçe, İl ve Büyükşehir Belediyeleri,
Kamu Kurum ve Kuruluşları,
Tarımsal Kalkınma Kooperatifleri,
Köye Hizmet Götürme Birlikleri,
Odalar, Dernekler, Vakıflar,
Her türlü ticari şirketler,
Gerçek kişiler,
Özel ağaçlandırma yapabilir. Özel ağaçlandırmayı hukuki ve
teşvik yönünden gerçek kişi olarak veya ticari şirket olarak
yapmada herhangi bir fark yoktur.
3- Özel Ağaçlandırma Yapmak İçin Saha Temini Nasıl ve Nereden
Yapılır?
Bakanlığımızda ve Milli Emlak Genel Müdürlüğü’nde potansiyel
özel ağaçlandırma sahalarının tespitine yönelik herhangi
bir envanter mevcut değildir. Bu nedenle, gerek Bakanlığımız
tarafından ve gerekse Milli Emlak Genel Müdürlüğü tarafından
talep sahiplerine özel ağaçlandırma yapılabilecek sahalar
gösterilememektedir. Bununla birlikte aday sahanın orman alanı
veya hazine arazisi olup-olmadığı, orman alanı olması durumunda
hukuki, plan ve mülkiyet yönünden özel ağaçlandırmaya uygun
olup-olmadığı gibi hususlarla ilgili olarak Orman İşletme
Şeflikleri, Orman İşletme Müdürlükleri, Orman Bölge
Müdürlüklerinden veya Milli Emlak Müdürlüğü’nün taşra
teşkilatlarından bilgi alınabilir.
4- Özel Ağaçlandırma Yapmak İçin Nereye Başvurulmalı?
Özel Ağaçlandırma çalışması yapmak isteyen gerçek ve tüzel
kişilerin;
Ormanlık alanlarda; müracaat sahasının yeri ve mevkisini
gösteren harita (müracaat yerinin işaretlendiği meşcere
haritasının fotokopisi) veya kroki ile birlikte Orman İşletme
Şefliği, Orman İşletme Müdürlüğü veya Orman Bölge
Müdürlüklerine,
Hazine arazilerinde, varsa sahanın mülkiyet belgesi veya krokisi
ile birlikte illerde valiliklere, ilçelerde kaymakamlıklara,
Sahipli arazilerde, müracaat sahasının tapu belgesi ve tapu
müdürlüklerinden temin edilen tapu çapı ve tapu kayıt örneği ile
birlikte il çevre ve orman müdürlüklerine,
müracaat
etmeleri gerekir.
5- Özel Ağaçlandırma Çalışmalarında Saha Büyüklüğü Ne Olmalıdır?
Özel ağaçlandırma çalışmalarında; ormanlık alanlarda ve sahipli
arazilerde alt sınır 0,5 hektar (5 dönüm), Hazine arazilerinde
2,0 hektar (20 dönüm)’dır.
Üst sınır, tüm mülkiyetler için 300,0 hektar (3000 dönüm)’dır.
Hazine arazilerinde, müracaat sahasının imar planı içerisinde
“Ağaçlandırılacak Alan” olarak ayrılan saha olması halinde alt
sınır dikkate alınmaz.
Bir seferde en fazla 300,0 hektar (3000 dönüm) sahada özel
ağaçlandırma yapılabilir.
6- Hangi Türlerle Özel Ağaçlandırma Yapılabilir?
Orman alanlarında yapılacak özel ağaçlandırma çalışmalarında;
çam (fıstıkçamı, kızılçam, karaçam) sedir, göknar, ladin, meşe,
akasya, akçaağaç, karaağaç, çınar, kavak, okaliptüs, ıhlamur,
kayın, gürgen, ceviz, kestane, antepfıstığı, menengiç, sakız
ağacı, harnup, kuşburnu, defne, alıç, badem, mahlep gibi orman
ağacı türleri kullanılabilir. Hazine arazilerinde ve sahipli
arazilerde bu türlerin yanında zeytin de kullanılabilir. Özel
ağaçlandırma çalışmalarında tek bir tür kullanılabileceği gibi
birden fazla tür de kullanılarak karışık ormanlar kurulabilir.
Ayrıca, özel ağaçlandırma yapılan ana türün altında alt tür
olarak kekik, biberiye, adaçayı, böğürtlen, kardelen vb. tıbbi,
aromatik, yumrulu ve soğanlı bitkilerin yetiştirilmesine izin
verilebilir. Hazine ve sahipli arazilerde bunlarla birlikte
tarımsal faaliyette de bulunulabilir. Alt türler için saha
tahsisi/kiralama yapılmaz.
Özel ağaçlandırma amacıyla saha tahsisi/kiralaması yapılan
sahada aşı yapmaya uygun türlerin bulunması halinde aşılama
yapılarak özel imar-ihya çalışması da yapılabilir.
7-Özel Ağaçlandırmada Etüt ve Proje Yapımı
Özel ağaçlandırma amacıyla başvuru yapılan saha;
Orman alanında ise Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından 49
yıllığına saha tahsisi yapılır. Saha tahsisi, özel ağaçlandırma
yapılan türün veya türlerin idare müddeti (biyolojik ömrü)
sonuna kadar uzatılır. Bu süre projede belirtilir.
Hazine arazilerinde ise Milli Emlak Genel Müdürlüğü tarafından
kamu kurum ve kuruluşlarına, köy tüzel kişiliklerine ve
belediyelere ön tahsis, diğer gerçek ve tüzel kişilere ön izin
verilir. Projeler il çevre ve orman müdürlüklerince
onaylandıktan sonra kesin izin ve tahsis yapılarak sözleşme
imzalanır. İzin ve tahsis sözleşmeleri her 10 yılda bir
yenilenir. İzinler için Milli Emlak Genel Müdürlüğünce her yıl
değişen kira bedeli alınır.(Örneğin; 2009 yılında kira bedeli
türlere göre yıllık 1 dekar için 0,85–2,00 TL arasında
değişmektedir.) Alt tür için Milli Emlak Genel Müdürlüğünce
ayrıca kira bedeli alınır.
Gerek ormanlık alanlarda gerekse Hazine arazilerinde tahsis
edilen sahalar için kira vb. herhangi bir ücret ödenmez.
İl çevre ve orman müdürlükleri, adına saha tahsisi yapılan
gerçek ve tüzel kişilerden 90 gün içerisinde, Hazine
arazilerindeki talepler içinde ön tahsis/izin süreleri
içerisinde “Ormancılık Büroları”na projelerini hazırlatıp il
müdürlüğüne teslim etmelerini ister.
Projeler, il çevre ve orman müdürlüklerince 15 gün içerisinde
incelenir ve eksiklikler varsa düzelttirilir. Projelerin il
çevre ve orman müdürlükleri tarafından onaylanmasını müteakip
ormanlık alanlarda işletme müdürlükleri, Hazine arazilerinde ise
Milli Emlak Şeflikleri tarafından saha teslimi yapılarak idarece
kabul edilebilir mazeret haricinde en geç bir yıl içerisinde işe
başlanır.
Sahipli arazilerde yapılan özel ağaçlandırma müracaatlarında da
projeler yukarıda belirtilen şartlarda müracaatçı tarafından
“Ormancılık Büroları”na yaptırılır. Projenin il çevre ve orman
müdürlüğünce onaylandığının ilgiliye tebliğ edildiği tarihten
itibaren bir yıl içerisinde işe başlama zorunluluğu vardır.
Proje yapımında, toprak ve sulama suyu analizi ile proje yapım
bedelleri müracaatçı tarafından karşılanır.
8-Özel Ağaçlandırma Sahalarında Yapılaşma
Orman alanlarında yapılacak özel ağaçlandırma çalışmalarında,
projesinde belirtilmesi kaydıyla üretim, bakım ve koruma amaçlı
büyüklüğü 40m2’yi geçmeyecek şekilde sökülüp takılabilir
malzemelerden, 19 nolu özel ağaçlandırma tamiminde belirtilen
tip projeye uygun olarak hangar-depo yapılabilir. Ayrıca,
konteynır-karavan konulmasına, toprak zemin üzerine polietilen
vb. maddeler döşenerek su deposu, sulama ve yangın havuzu
yapılmasına, su isale hattı, su kuyusu, elektrik tesisleri ve B
tipi tali orman yolu tesisine izin verilebilir.
Hazine arazilerinde imar planı dışında bulunan yerlerde, proje
sahası yatay alanının % 0,1’ine kadar, sahipli arazilerde ise
proje sahası yatay alanının % 6’sına kadar ağaçlandırma, bakım,
koruma ve üretim hizmetlerinde kullanılmak amacıyla yapılaşmaya
izin verilebilir.
Özel ağaçlandırma sahalarında yapılacak tesislerin projede
belirtilmesi gerekmektedir. Projede belirtilmeyen tesislerin
yapılabilmesi için proje revizyonu yapılmalıdır. Bu tesislerin
yapımı için herhangi bir kira bedeli alınmaz.
9- Özel Ağaçlandırma Sahalarından Elde Edilen Ürünler Kim
Tarafından Değerlendirilir?
Özel ağaçlandırma çalışmaları ile tesis edilen sahalar, özel
ormancılık bürolarının yapacağı amenajman planına göre
işletilir. Proje süresi içerisinde elde edilen her türlü ürün
(meyve, odun, yaprak vb.) hak sahibi tarafından hiçbir izine
tabi olmadan istenildiği gibi değerlendirilir.
10- Özel Ağaçlandırma Çalışmalarının
Denetimi Nasıl Yapılır?
Özel ağaçlandırma sahaları yılda en az bir kere il çevre ve
orman müdürlüğü mühendislerince kontrol edilir.
Taahhüt senedi veya onaylı projesinde belirtilen teknik esaslara
uygun hareket etmediği tespit edilenler ile amaç dışı kullanımda
bulunanlar il çevre ve orman müdürlüğünce uygun görülen süre
sonuna kadar tespit edilen eksikliklerin giderilmesi ve amaç
dışı kullanıma (ev yapmak, orman ağacı haricindeki türlerin
dikilmesi vb.) son verilmesi için yazılı olarak ikaz edilir.
İkazın gereğini yerine getirmeyenlerin, (bu süre bir yılı
geçemez) projeleri iptal edilir. Amaç dışı kullanımlarda ikaz
süresi hiçbir şekilde 30 günden fazla olmamalıdır.
11- Özel Ağaçlandırma Çalışmalarında Yapılan Teşvikler
Özel ağaçlandırma çalışmalarında köy tüzel kişiliklerine hibe,
diğer gerçek ve tüzel kişilere kredi verilmektedir.
Hibe ve kredi
verilen iş grupları şunlardır;
— Arazi
hazırlığı(sahadaki istenmeyen örtünün temizlenmesi ve toprağın
sürülmesi)
— Dikim veya
ekim bedeli,
—
Fidan(aşılı-aşısız) bedeli,
— Ahşap ihata
kazığı ve dikenli tel bedeli,
— 3 yıllık
bakım giderleri,
Hibe ve krediler, projede belirtilen işin miktarına göre
Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolu Genel Müdürlüğü’nün birim
fiyatları doğrultusunda Genel Müdürlüğümüzce tahsis edilir.
Hibe ve kredi ödemeleri, çalışma yapıldıktan sonra hakedişe göre
yapılır. Bunun için hibe ve kredi kullanacak gerçek ve tüzel
kişilerin “Borç Senedi veya Gayrimenkul İpoteği” vermeleri
gerekir. Borçlanma senedinde iki muteber müşterek müteselsil
kefil ve noter onayı aranır. Kefillerin Ticaret ve/veya Sanayi
Odasına veya Esnaf ve Sanatkârlar Odasına kayıtlı olmaları
gerekir.
12- Kredi Faiz Oranları Nelerdir?
Çam (fıstıkçamı, kızılçam, karaçam) sedir, göknar, ladin, meşe,
akasya, akçaağaç, karaağaç, çınar gibi asli orman ürünü veren
türlerle yapılan özel ağaçlandırmalara verilen kredilerden faiz
alınmaz. Verilen krediler otuzuncu (30) yılın ekim ayında bir
defada anapara olarak geri alınır.
Ceviz, kestane, antepfıstığı, mahlep, kavak, okaliptüs, badem ve
harnup gibi hızlı gelişen ve daha ziyade meyvesinden
faydalanılan türlerle yapılan özel ağaçlandırma çalışmaları için
verilen kredilerden yıllık Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankasının
küçük ölçekli tarımsal işletme tanımına giren üreticilere
uyguladığı kredi faizinin yedide biri oranında faiz alınır. Bu
faiz oranı genel olarak % 1,5-2,0 arasındadır. Verilen krediler
on beşinci (15) yılın ekim ayında faizi ile birlikte bir defada
geri alınır.
Zeytin özel ağaçlandırmaları için hibe veya kredi
verilmemektedir.
İptal edilen hibe veya krediler ise “yasal faizi” ile birlikte
tahsil edilir.
13- Ceviz ve Badem Ağaçlandırmasına Verilebilecek Hibe veya
Kredi Miktarı Nedir?
Arazinin meyiline, toprak yapısına, taşlılık durumuna,
kullanılacak fidanın yaşına, ambalaj durumuna ve fidanların
aşılı olup olmadığına göre değişiklik göstermekle birlikte 2009
yılı birim fiyatlarına göre;
1 Da.
Badem ağaçlandırması (makinalı) için verilebilecek hibe veya
kredi:
440 ile 500
TL.
1 Da.
Badem ağaçlandırması (işçi) için verilebilecek hibe veya kredi:
345 ile 420 TL.
1 Da.
Ceviz ağaçlandırması(makinalı) için verilebilecek hibe veya
kredi:
300 ile 420
TL.
1 Da.
Ceviz ağaçlandırması (işçi) için verilebilecek hibe veya kredi:
220 ile 300
TL.
Arasında hibe veya kredi verilebilmektedir.
14- Özel Orman Fidanlığı Çalışmaları
Özel orman fidanlıkları hazine ve sahipli arazilerde
yapılabilmektedir. Özel orman fidanlığı kurulacak saha 0,2
hektar (2,0 dekar)’dan küçük olamaz.
Hazine arazilerinde özel orman fidanlığı kurulmak istenmesi
halinde talep sahasına ait kroki ile birlikte illerde
valiliklere, ilçelerde ise kaymakamlıklara müracaat edilir.
İlgilisi tarafından, Milli Emlak Genel Müdürlüğü’nden ön izin
alındıktan sonra ön izin süresi içerisinde “ormancılık büroları”
fidanlık projeleri yaptırılır.
Sahipli arazilerde özel orman fidanlığı kurulmak istenmesi
halinde talep sahasına ait tapu, tapu çapı veya tapuya uygun
kroki ve tapu kayıt örneği ile birlikte il çevre orman
müdürlüklerine müracaat edilerek ilgilisi tarafından “ormancılık
büroları”na fidanlık projesi yaptırılır.
Projelerin il müdürlüklerince onayını müteakip kredi talebinde
bulunulabilir. Özel orman fidanlıkları için hibe
yapılmamaktadır.
Özel orman
fidanlıklarında kredi verilebilecek iş grupları şunlardır;
- Ahşap ihata
kazığı ve dikenli tel bedeli,
- Drenaj,
tesviye, sera tesisi,
- Dış mekan
sulama tesisatının kurulması,
- Yetiştirme
ortamı,
- Toprak
işçiliği,
- Üretim
metaryali,
- Üretim
işçiliği,
- 3 yıllık
bakım,
Krediler, projede belirtilen işin miktarına göre Ağaçlandırma ve
Erozyon Kontrolü Genel Müdürlüğü’nün birim fiyatları
doğrultusunda Genel Müdürlüğümüzce tahsis edilir.
Özel orman fidanlıklarında üretilen fidanların %70’inin orman
ağacı olması zorunludur. En fazla %30’unun orman dışı orman
ürünü veren türler veya süs bitkisi olabilir. 2009 yılı
itibariyle özel orman fidanlıklarına azami 100.000 TL. kredi
verilmektedir. Verilen kredilerden yıllık Türkiye Cumhuriyeti
Ziraat Bankasının küçük ölçekli tarımsal işletme tanımına giren
üreticilere uyguladığı kredi faizinin yedide biri oranında faiz
alınır. Bu faiz oranı genel olarak % 1,5-2,0 arasındadır.
Verilen krediler yedinci (7) yılın ekim ayında faizi ile
birlikte bir defada geri alınır.
15- Özel Ağaçlandırma Çalışmalarına Ait Yürürlükteki Mevzuatlar
Özel ağaçlandırma çalışmalarının yürürlükte olan mevzuatları;
Ağaçlandırma Yönetmeliği, 19 nolu Özel Ağaçlandırma Tamimi ve
Çevre ve Orman Bakanlığı Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü
Hizmetlerine İlişkin Usul ve Esaslar olup Genel Müdürlüğümüzün
ağ sayfasında (www.agm.gov.tr) mevzuat kısmında
bulabilirsiniz. |